Kuruyemişler; sağlıklı yağlar, posa, vitaminler, mineraller ve antioksidan özellik gösteren çeşitli bitkisel bileşikler içerir. Güney Kore’de yapılan yeni bir araştırma, düzenli kuruyemiş tüketimi ile mide kanseri olasılığı arasında dikkat çekici bir ilişki olabileceğini gösterdi.
Araştırma nasıl yapıldı?
The Journal of Nutrition’da 17 Temmuz 2026 tarihinde çevrim içi yayımlanan hastane temelli vaka-kontrol çalışmasına toplam 1.245 kişi dahil edildi.
Araştırmacılar:
- Katılımcıların kuruyemiş tüketim sıklığını,
- Mide kanseri bulunup bulunmadığını,
- DNA metilasyonunda görev alan DNMT1 genindeki rs16999593 adlı genetik varyantı birlikte değerlendirdi.
DNA metilasyonu, genlerin çalışma biçimini etkileyen epigenetik mekanizmalardan biridir. DNMT1 enzimi ise hücre bölünmesi sırasında mevcut DNA metilasyon örüntüsünün korunmasında rol oynar.
Çalışmada ne bulundu?
Araştırmada, kuruyemiş tüketimi ile mide kanseri arasındaki ilişki özellikle kadınlarda dikkat çekiciydi.
Haftada en az üç porsiyon kuruyemiş tüketen kadınlarda mide kanseri bulunma olasılığı, kuruyemiş tüketmeyen kadınlara kıyasla daha düşüktü. En yüksek tüketim grubundaki kadınlarda düzeltilmiş olasılık oranı:
OR: 0,42
%95 güven aralığı: 0,20–0,87 olarak hesaplandı.
Bu değer, söz konusu kadın grubunda mide kanseri görülme olasılığının yaklaşık %58 daha düşük bulunması anlamına gelir. Ancak burada ölçülen değer “olasılık oranıdır”; bunu doğrudan “mide kanseri riski %58 azalıyor” biçiminde ifade etmek bilimsel olarak doğru olmaz.
Ayrıca kuruyemiş tüketimiyle gözlenen ters yönlü ilişki, belirli bir DNMT1 rs16999593 genetik varyantını taşıyan kadınlarda daha belirgin bulundu. Bu sonuç, beslenme ile genetik özelliklerin mide kanseri olasılığı üzerinde birlikte etkili olabileceği ihtimalini gündeme getirdi.
Kuruyemişler mideyi nasıl koruyabilir?
Kuruyemişler farklı oranlarda şu bileşenleri içerir:
- Tekli ve çoklu doymamış yağlar
- Diyet posası
- E vitamini
- Folat ve bazı B grubu vitaminleri
- Magnezyum ve diğer mineraller
- Polifenoller ve fitosteroller
Bu bileşenlerin oksidatif stresin ve kronik inflamasyonun azaltılmasına, metabolik sağlığın desteklenmesine ve hücresel düzenleyici mekanizmaların etkilenmesine katkıda bulunabileceği düşünülmektedir.
Bununla birlikte bu olası mekanizmalar, araştırmadaki ilişkinin kuruyemişin doğrudan etkisinden kaynaklandığını kanıtlamaz.
Sonuç kadınlarda neden daha belirgindi?
Bu sorunun henüz kesin bir cevabı bulunmuyor. Kadın ve erkekler arasındaki:
- Hormonal farklılıklar,
- Genel beslenme alışkanlıkları,
- Sigara ve alkol kullanımı,
- Kuruyemiş türü ve tüketim miktarı,
- Genetik ve metabolik özellikler sonuçları etkilemiş olabilir.
Kadınlara ve genetik alt gruplara ilişkin analizlerde katılımcı sayısı azaldığı için rastlantısal sonuç ihtimali de artmaktadır. Bu nedenle ilişkinin başka toplumlarda ve daha büyük araştırmalarda doğrulanması gerekir.
Ne kadar kuruyemiş tüketilebilir?
Bir porsiyon kuruyemiş pratik olarak yaklaşık 25–30 gram, yani küçük bir avuç şeklinde düşünülebilir.
Badem, ceviz, fındık, Antep fıstığı ve yer fıstığı gibi farklı seçenekler dengeli beslenmenin bir parçası olabilir. Ancak araştırma, belirli bir kuruyemiş türünün mide kanseri açısından daha etkili olduğunu göstermemektedir.
Kuruyemişler yüksek enerji içerdiğinden porsiyon kontrolü önemlidir. Ayrıca:
- Tuzsuz,
- Şekerle kaplanmamış,
- Fazla işlenmemiş,
- Yanmış veya aşırı kavrulmamış ürünlerin tercih edilmesi daha uygundur.
Yüksek tuz tüketimi mide kanseri bakımından bilinen bir risk faktörüdür. Bu nedenle “kuruyemiş sağlıklıdır” düşüncesiyle yoğun tuzlanmış ürünlerin sınırsız tüketilmesi doğru değildir. Çalışma, tuzlu kuruyemişlerin koruyucu olduğunu göstermemiştir.
Kuruyemiş alerjisi bulunanlar ise bu ürünleri tüketmemelidir.
Mide kanserinden korunmada asıl önemli noktalar
Mide kanserinden korunma yalnızca tek bir besine bağlanamaz. Daha güçlü kanıtlara dayanan yaklaşımlar şunlardır:
- Sigara kullanmamak
- Aşırı tuzlu ve salamura besinleri sınırlandırmak
- İşlenmiş et tüketimini azaltmak
- Sebze, meyve ve posadan zengin bir beslenme düzeni oluşturmak
- Sağlıklı vücut ağırlığını korumak
- Helicobacter pylori enfeksiyonunu gerektiğinde araştırmak ve tedavi etmek
- Aile öyküsü veya yüksek risk varlığında hekim değerlendirmesi almak
Sonuç
Yeni çalışma, düzenli kuruyemiş tüketiminin özellikle kadınlarda daha düşük mide kanseri olasılığıyla ilişkili olabileceğini gösteriyor. Belirli bir DNMT1 gen varyantına sahip kadınlarda ilişkinin daha güçlü bulunması da beslenme-genetik etkileşimi açısından dikkat çekicidir.
Ancak mevcut bulgular nedenselliği kanıtlamaz. Kuruyemişler sağlıklı beslenmenin değerli bir parçası olabilir; fakat mide kanserine karşı tek başına koruyucu bir yöntem veya tedavi olarak görülmemelidir.
Prof.Dr.Erdinç Nayır
Kaynak: Gunathilake ve ark. Impact of dietary nut and DNA methyltransferase 1 rs16999593 polymorphism on gastric cancer risk: evidence from a Korean hospital-based case-control study. The Journal of Nutrition. Çevrim içi yayın: 17 Temmuz 2026