Son yıllarda yapılan çalışmalar, sadece tedavi yöntemlerinin değil, bazı biyolojik ve metabolik faktörlerin de kanser sonuçlarını etkileyebileceğini göstermektedir. Bu faktörlerden biri de D vitamini düzeyidir.
2026 yılında Journal of the National Comprehensive Cancer Network (JNCCN) dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, meme kanseri hastalarında D vitamini düzeyleri ile sağkalım arasındaki ilişkiyi inceleyerek dikkat çekici sonuçlar ortaya koymuştur.
Çalışmanın Amacı
- Bu çalışmanın temel amacı, meme kanseri tanısı alan hastalarda tanı anındaki D vitamini (25-hidroksi vitamin D, 25(OH)D) düzeylerinin, hastalık sonuçları ve genel sağkalım üzerindeki etkisini değerlendirmektir.
Çalışma Tasarımı ve Katılımcılar
Yaklaşık 3.800’den fazla meme kanseri hastası analiz edilmiştir
Hastalar, tanı anındaki D vitamini düzeylerine göre gruplandırılmıştır
Gruplar:
- Eksik: <20 ng/mL
- Yetersiz: 20–29 ng/mL
- Yeterli: ≥30 ng/mL
Bu gruplar arasında sağkalım farkları karşılaştırılmıştır.
Değerlendirilen Parametreler
Çalışmada aşağıdaki sonuçlar incelenmiştir:
- Genel sağkalım (Overall Survival, OS)
- Kanser ilişkili mortalite
- Klinik ve demografik değişkenlerle ilişki
Analizlerde yaş, tümör evresi ve uygulanan tedaviler gibi faktörler dikkate alınarak çok değişkenli (multivaryant) analizler yapılmıştır.
Bulgular
Çalışmanın en önemli bulguları şu şekilde özetlenebilir:
- D vitamini eksikliği olan hastalarda, genel sağkalım anlamlı derecede daha düşüktür
- Yeterli D vitamini düzeyine sahip hastalarda, sağkalım daha iyi bulunmuştur
- Bu ilişki, diğer klinik faktörlerden bağımsız olarak da devam etmektedir
Bu sonuçlar, D vitamini düzeylerinin meme kanserinde bağımsız bir prognostik belirteç olabileceğini düşündürmektedir.
Olası Biyolojik Mekanizmalar
D vitamininin kanser üzerindeki etkileri birkaç mekanizma ile açıklanmaktadır:
- Hücre çoğalmasını (proliferasyon) baskılayabilir
- Programlı hücre ölümü (apoptoz) süreçlerini artırabilir
- Tümör mikroçevresini düzenleyebilir
- Bağışıklık sistemini güçlendirebilir
- Bu etkiler, tümör progresyonunu yavaşlatabilecek potansiyel yollar olarak değerlendirilmektedir.
Bu veriler ışığında:
Meme kanseri hastalarında D vitamini eksikliği sık görülmektedir
D vitamini düzeyinin normal aralıkta tutulması klinik açıdan önemli olabilir
Ancak:
- Rutin yüksek doz D vitamini takviyesi önerilmez
- Takviye gereksinimi mutlaka kan düzeyine göre ve hekim kontrolünde belirlenmelidir
Prof.Dr.Erdinç Nayır
Kaynak: Journal of the National Comprehensive Cancer Network (JNCCN) (2026)
Makale ID: e257111